فهرست مطالب
در سالهای اخیر، قوانین اقامتی ترکیه بارها تغییر کرده و همین موضوع باعث شده بسیاری از ایرانیان به دنبال راههای قانونی و مطمئن برای زندگی، تحصیل یا کار در این کشور باشند. با کاهش اعتبار اقامت توریستی در سال ۲۰۲۵، روشهایی مانند اقامت تحصیلی، کاری، سرمایهگذاری و خرید ملک اهمیت بیشتری پیدا کردهاند. در میان این گزینهها، تحصیل در ترکیه به دلیل هزینههای مناسب، دانشگاههای معتبر و موقعیت جغرافیایی عالی، به یکی از محبوب ترین مسیرها برای جوانان تبدیل شده است. اقامت دانشجویی نیز نه تنها امکان زندگی و تحصیل قانونی را فراهم میکند، بلکه می تواند پلی برای ورود به سایر شیوههای اقامت باشد. شناخت دقیق قوانین، مراحل اقامت و تغییرات جدید آن، اولین گام برای داشتن یک تصمیم گیری آگاهانه و موفق در مسیر مهاجرت به ترکیه است.
اقامت تحصیلی ترکیه اطلاعات جامع
موضوع | توضیح کوتاه |
انواع اقامت | توریستی، تحصیلی، کاری، خرید ملک، خانوادگی، انساندوستانه، سرمایهگذاری |
روشهای مهم ۲۰۲۵ | تحصیلی، کاری و خرید ملک؛ چون توریستی محدود شده است |
مدارک ضروری | پاسپورت، بیمه، آدرس، عکس بیومتریک، فرم راندوو |
اقامت تحصیلی | نیازمند پذیرش دانشگاه و امکان تمدید تا پایان تحصیل |
اقامت کاری | با قرارداد شغلی و درخواست کارفرما صادر میشود |
اقامت خرید ملک | با خرید ملک حداقلی؛ قابل دریافت برای خانواده |
اقامت توریستی | صدور اولیه دشوار و نیازمند مدارک کامل |
تمدید اقامت | ارائه بیمه و آدرس معتبر + مدارک کامل |
دلایل رد شدن | مدارک ناقص، بیمه نامعتبر، آدرس غیر واقعی |
تبدیل نوع اقامت | امکان تغییر مثل تحصیلی → کاری یا خرید ملک → خانوادگی |
اقامت بلندمدت | با ۸ سال اقامت بدون وقفه قابل دریافت است |
مزایا | هزینه مناسب، نزدیکی به ایران، فرصت کار و تحصیل |
نکته کلیدی | تکمیل مدارک و ثبت آدرس واقعی بیشترین اهمیت را دارد |
مشاوره رایگان نحوه گرفتن اقامت تحصیلی ترکیه
کافه مهاجرت با راهنمایی تخصصی و قدمبهقدم، دانشجویان را در تمام مراحل درخواست اقامت ترکیه همراهی میکند:
- آمادهسازی و ترجمه مدارک تحصیلی و هویتی
- تهیه مدارک مالی و بیمه درمانی
- دریافت پذیرش دانشگاه و ثبتنام در دوره
- تکمیل فرم اقامت و رزرو وقت اداره مهاجرت
- نکات مهم برای تحویل به موقع مدارک
هدف این مشاوره، ساده، سریع و بدون استرس کردن فرآیند اقامت است. استفاده از چکلیست مرحلهای کمک میکند هیچ مدرکی فراموش نشود و روند پیگیری آسانتر شود.
با تکمیل فرم روبرو از مشاوره رایگان هلدینگ کافه مهاجرت برخوردار می شوید.
اگر قصد دارید برای اقامت تحصیلی ترکیه اقدام کنید، مطالعه بخش مزایا و معایب تحصیل در ترکیه میتواند به شما کمک کند تا تصویر روشنتری از شرایط دانشگاهها و زندگی دانشجویی در این کشور داشته باشید.
نحوه گرفتن اقامت دانشجویی ترکیه
- مرحله ۱: گرفتن پذیرش تحصیلی از دانشگاه
آغاز تمام روندها با دریافت یک نامه پذیرش رسمی از دانشگاه یا مؤسسه آموزشی معتبر در ترکیه است. بدون این سند، امکان شروع هیچیک از مراحل اقامت وجود ندارد و سیستم مهاجرت ترکیه پروندهای را برای دانشجو باز نمیکند.
- مرحله ۲: ثبت درخواست ویزای دانشجویی در ایران
پس از دریافت پذیرش دانشگاه های ترکیه، دانشجو باید به سفارت یا کنسولگری ترکیه مراجعه کند و برای ویزای تحصیلی اقدام نماید. این ویزا مجوز اولیه برای ورود قانونی و شروع تحصیل به شمار میرود و نقش مهمی در تأیید هویت و هدف اقامت دارد.
- مرحله ۳: ورود به ترکیه و دریافت کیملیک دانشجویی
بعد از ورود به خاک ترکیه، دانشجو مراحل اداری لازم را تکمیل کرده و درخواست صدور کارت اقامت (کیملیک) را ثبت میکند. این کارت، سند قانونی اقامت اوست و تا پایان دوره تحصیل اعتبار دارد. بدون کیملیک، امکان استفاده از خدمات آموزشی، بیمه و حتی اجارهخانه وجود نخواهد داشت.
- مرحله ۴: ارائه مدارک به اداره مهاجرت و ثبت نهایی
آخرین گام، حضور در اداره مهاجرت در زمان تعیینشده و تحویل مدارک اصلی است. در این مرحله پرونده بررسی میشود و پس از تأیید نهایی، اقامت دانشجو ثبت و قطعی میگردد.
به نقل از https://intl.bogazici.edu.tr تمام دانشجویان بینالمللی که بیش از ۹۰ روز در ترکیه اقامت دارند، باید برای دریافت اجازه اقامت دانشجویی اقدام کنند.
شرایط دریافت اقامت تحصیلی در ترکیه
برای دریافت اقامت تحصیلی ترکیه، دانشجویان ایرانی باید ابتدا پذیرش رسمی از یک دانشگاه معتبر بگیرند و سپس با مدارکی مانند پاسپورت، فرم درخواست و عکس پرسنلی، پرونده خود را در اداره مهاجرت ثبت کنند. ارائه تمکن مالی کافی از الزامات مهم این روند است. هر دانشگاه در ترکیه شرایط پذیرش مخصوص به خود را دارد؛ به همین دلیل بررسی سایت دانشگاه یا مشورت با کارشناسان ضروری است. مدارکی مانند ترجمه سوابق تحصیلی، مدارک هویتی، رزومه و مدرک زبان معمولاً در بیشتر دانشگاهها درخواست میشود. آشنایی با ساختار آموزشی ترکیه و انتخاب زمان و مقطع مناسب نیز تأثیر زیادی در موفقیت پرونده تحصیلی دارد.
بسیاری از دانشجویانی که برای دریافت اقامت تحصیلی ترکیه اقدام میکنند، هدف مشخصی دارند: ورود به دانشگاههای دولتی ترکیه که به دلیل کیفیت آموزشی بالا و شهریه بسیار مناسب، محبوبیت زیادی میان داوطلبان ایرانی پیدا کردهاند. پذیرش در این دانشگاهها اغلب از طریق آزمون YÖS انجام میشود؛ آزمونی که نتیجه آن نقش تعیینکنندهای در انتخاب رشته و حتی شهری که در آن تحصیل خواهید کرد دارد.
به همین دلیل، ثبت نام کلاس یوس میتواند مسیر شما را بسیار هموارتر کند؛ زیرا علاوه بر یادگیری مباحث تخصصی، با ساختار آزمون، نمونه سوالات و روشهای حل سریع مسائل آشنا میشوید. در نتیجه شانس شما برای قبولی در رشتههای محبوب و دانشگاههای سطح بالا به شکل قابلتوجهی افزایش مییابد.
مدارک لازم برای اقامت دانشجویی ترکیه
برای ثبت اقامت تحصیلی در ترکیه، دانشجو باید مدارک رسمی شامل نامه پذیرش دانشگاه، پاسپورت معتبر، عکس پرسنلی، مدارک تمکن مالی، بیمه درمانی، رسید پرداخت شهریه و فرم تکمیلشده درخواست را آماده کرده و به موقع به اداره مهاجرت ارائه کند. تمام مدارک باید ترجمه رسمی و معتبر باشند تا پرونده پذیرفته شود.
- پاسپورت معتبر
- نامه پذیرش دانشگاه
- چند قطعه عکس پرسنلی جدید
- فرم تکمیلشده درخواست اقامت (Randevu Form)
- رسید پرداخت شهریه یا مدرک ثبتنام قطعی
- بیمه درمانی معتبر
- مدارک تمکن مالی یا معرفی اسپانسر
- اجارهنامه یا سند محل اقامت
- کپی صفحه مهر ورود به ترکیه (برای تازهواردها)
- کد مالیاتی (Vergi Numarası)
- رسید پرداخت هزینه اقامت و کارت کیملیک
- فرم سلامت یا مدارک پزشکی (در صورت نیاز دانشگاه)
- ترجمه رسمی و معتبر همه مدارک هویتی و تحصیلی
به نقل از https://www.khas.edu.tr پس از نهایی کردن ثبتنام در دانشگاه، لازم است برای قانونی بودن اقامت خود، از وزارت کشور و اداره مهاجرت ترکیه مجوز اقامت دانشجویی دریافت کنید.
چه کسانی میتوانند اقامت تحصیلی ترکیه دریافت کنند؟
دانشآموزان فاقد اقامت خانوادگی
- افرادی که اقامت خانوادگی ندارند و قصد تحصیل در مقاطع راهنمایی یا متوسطه دارند.
- نوجوانانی که پس از ۱۸ سالگی همچنان در مدرسه تحصیل میکنند، باید اقامت تحصیلی جداگانه بگیرند.
- کودکان زیر ۱۸ سالی که اقامت خانوادگی دارند، بدون نیاز به اقامت تحصیلی میتوانند درس بخوانند.
دانشجویان آموزش عالی
- افرادی که موفق به اخذ پذیرش رشته پزشکی در ترکیه و پذیرش رشته دندانپزشکی در ترکیه در مقاطع کاردانی، کارشناسی، ارشد، دکترا یا رشتههای مشابه در مؤسسه های آموزش عالی شده اند.
- داشتن ثبتنام معتبر در دانشگاه، شرط اصلی صدور اقامت تحصیلی است.
همراهان مجاز دانشجو
- فقط همسر و فرزندان زیر ۱۸ سال دانشجو امکان دریافت اقامت همراه را دارند.
- سایر بستگان هیچ حقی برای دریافت اقامت از طریق دانشجو ندارند.
- صدور اقامت همراه منوط به دریافت و فعال بودن کارت اقامت دانشجو (کیملیک) است.
الزامات زمانی و قانونی
- ثبت درخواست اقامت باید در زمانی انجام شود که فرد با ویزای معتبر داخل ترکیه باشد.
- خروج از بازه قانونی اقامت ممکن است منجر به رد درخواست شود.
هزینه اقامت تحصیلی در ترکیه
برای اینکه گرفتن اقامت دانشجویی در ترکیه راحت و بدون استرس باشد، بهتر است دانشجویان از قبل با هزینهها آشنا شوند و برنامه مالی داشته باشند.
هزینهها معمولاً شامل موارد زیر هستند:
مدارک و ترجمه رسمی
مدارک تحصیلی و هویتی باید ترجمه و تأیید شوند. این هزینه بخشی از بودجه شما را تشکیل میدهد.
بیمه درمانی
داشتن بیمه درمانی معتبر اجباری است. هزینه آن بسته به شرکت بیمه و نوع پوشش معمولاً بین ۲۰۰ تا ۶۰۰ لیر در سال است.
کارت کیملیک (Kimlik Card)
کارت کیملیک مدرک هویتی اصلی شما در ترکیه است و هزینه صدور آن جدا از هزینه اقامت است.
هزینه اقامت (Ikamet Harcı)
این مبلغ به اداره مهاجرت پرداخت میشود و با توجه به مدت اقامت (۶ ماهه یا یک ساله) متفاوت است. معمولاً برای یک سال بین ۵۰ تا ۱۵۰ یورو است و شامل صدور کارت کیملیک هم میشود.
*نکته* هزینهها بسته به شهر و دانشگاه محل تحصیل ممکن است کمی فرق داشته باشد. بعضی دانشگاهها هم ممکن است رسید پرداخت شهریه یا مدارک تمکن مالی بخواهند.
اقامت مقطع کارشناسی ارشد و دکتری در ترکیه
تحصیل در دورههای ارشد و دکتری ترکیه بهدلیل کیفیت آموزشی بالا، امکانات پژوهشی مدرن و فرصت حضور در برنامههای علمی بینالمللی، گزینهای جذاب برای دانشجویان ایرانی است. برای پذیرش در این مقاطع، معمولاً مدارکی مانند ترجمه رسمی مدارک تحصیلی، فرم درخواست، توصیهنامه، انگیزهنامه، عکس، پاسپورت ترجمهشده و در برخی رشتهها نمره آزمونهایی مانند GRE یا GMAT نیاز است. برخی دانشگاهها در ابتدای ورود مدرک زبان الزامی نمیکنند و امکان شرکت در دورههای تقویتی یا آزمونهای داخلی زبان را ارائه میدهند. ترکیه همچنین میزبان چند دانشگاه معتبر جهانی مانند کوچ، سابانجی، بیلکنت، بوغازایچی، استانبول و حاجتتپه است که همین موضوع استقبال دانشجویان ایرانی از تحصیل در این کشور را افزایش داده است.
شرایط اخذ اقامت تحصیلی در مقاطع تحصیلات تکمیلی
- انتخاب رشته و بررسی الزامات هر دانشگاه از طریق وبسایت رسمی
- داشتن ترجمه رسمی مدارک تحصیلی پیشین (کارشناسی یا کارشناسی ارشد)
- تکمیل فرم درخواست پذیرش تحصیلات تکمیلی
- ارائه انگیزهنامه (SOP) مرتبط با رشته انتخابی
- ارائه توصیهنامههای معتبر از اساتید
- ارائه نمره GRE یا GMAT (در برخی رشتهها الزامی است)
- ترجمه پاسپورت به همراه عکس پرسنلی
اخذ اقامت تحصیلی ترکیه از طریق بورسیه
در کنار پذیرشهای عادی دانشگاهی، ترکیه برنامههای بورسیه گستردهای نیز ارائه میدهد که یکی از شناختهشدهترین آنها، برنامه بورسیه دولتی ترکیه (Türkiye Bursları) است. این طرح که هر سال بین ماههای دی تا اسفند آغاز به پذیرش میکند، به دلیل مزایا و پوشش حمایتی فراوان، توجه متقاضیان بسیار زیادی را از سراسر جهان به خود جلب کرده است. امکانات این بورسیه شامل تحصیل بدون پرداخت شهریه، کمکهزینه ماهانه، محل اقامت دانشجویی، بیمه درمانی دولتی، دوره آموزش زبان رایگان و تخفیفهایی برای نقلوانتقالات داخلی است؛ مجموعهای از امتیازات که این برنامه را در میان محبوبترین بورسیههای منطقه قرار داده است.
بسیاری از مراکز آموزشی و مؤسسات مشاورهای با تجربه نیز هرساله ثبتنام متقاضیان این بورسیه را انجام میدهند و توانستهاند پذیرشهای موفق متعددی دریافت کنند. انتخاب مشاور آگاه، بهویژه برای تکمیل مدارک و رعایت زمانبندی مراحل، میتواند شانس موفقیت دانشجو را به شکل چشمگیری افزایش دهد.
* نکته مهم*
دانشجویانی که قصد درخواست بورسیه تحصیلی ترکیه را دارند، بهتر است پیش از آغاز ثبتنام، رزومه تحصیلی و مدارک هویتی خود را استانداردسازی کنند. بسیاری از رد شدنها نه به دلیل صلاحیت علمی، بلکه ناشی از نقص مدارک یا ارائه نادرست اطلاعات است.
هزینه اقامت در ترکیه به تومان
برای دانشجویانی که قصد تحصیل و زندگی در ترکیه دارند، آگاهی از میزان هزینههای ماهانه اهمیت زیادی دارد. این هزینهها بسته به شهر و سبک زندگی ممکن است متفاوت باشد، اما برآورد تقریبی آن به شرح زیر است:
- سایر هزینهها: شامل خرید لوازم ضروری، اینترنت، تفریح و هزینههای شخصی است که بسته به سبک زندگی هر فرد متفاوت خواهد بود.
- قبضها: هزینه آب، برق و گاز برای یک آپارتمان متوسط معمولاً بین ۵۰۰ هزار تا ۱ میلیون تومان در ماه است.
- حمل و نقل عمومی: استفاده از اتوبوس یا مترو بسیار اقتصادی است و هر بلیط بین ۵ تا ۱۰ هزار تومان هزینه دارد.
- مواد غذایی: هزینه خرید خوراک برای یک نفر در ماه حدود ۳ تا ۵ میلیون تومان برآورد میشود.
- مسکن: اجاره یک آپارتمان دوخوابه در شهری متوسط معمولاً بین ۱۰ تا ۲۰ میلیون تومان در ماه است.
داشتن یک برنامه بودجهبندی ساده و ماهانه به دانشجویان کمک میکند تا تمام هزینهها را کنترل کنند و تجربه زندگی در ترکیه بدون نگرانی مالی باشد.
دلایل رد شدن اقامت دانشجویی کشور ترکیه
رد درخواست اقامت دانشجویی معمولاً زمانی رخ می دهد که اداره مهاجرت مطمئن نشود هدف اصلی متقاضی، ادامه تحصیل است. مهم ترین دلیل رد شدن پروندهها استناد به ماده ۳۹ است؛ یعنی دانشجو نتواند ثابت کند حضورش در ترکیه جنبه آموزشی دارد. همچنین افرادی که پس از رد شدن اقامت توریستی بلافاصله برای اقامت تحصیلی اقدام میکنند، شانس بیشتری برای رد شدن دارند. پروندههای مربوط به مقاطع پایینتر نیز حساسیت بیشتری برمیانگیزند و نیازمند مدارک قویتری هستند. در نهایت، نقص مدارک، توضیحات نامعتبر یا هدف تحصیلی نامشخص، از اصلیترین دلایل رد اقامت دانشجویی محسوب میشوند.
تمدید اقامت دانشجویی ترکیه
تمدید اقامت تحصیلی در ترکیه بر اساس پروتکل جدیدی انجام میشود که در سال ۲۰۲۳ میان وزارت کشور و شورای آموزش عالی این کشور تصویب شده است. طبق این دستورالعمل، دانشجویان مقاطع دانشگاهی—از کاردانی تا دکتری—باید مدارک موردنیاز را همراه با فرم مخصوص درخواست، از طریق واحدهای دانشجویی یا دفتر امور بینالملل دانشگاه خود ارائه کنند. پس از تحویل مدارک، درخواست به اداره مهاجرت ارسال و روند بررسی آغاز میشود.
برای جلوگیری از مشکل یا رد شدن تمدید، دانشجو باید قبل از پایان اعتبار اقامت فعلی و در اولین فرصت اقدام کند. کامل بودن مدارک، ارائه بیمه معتبر و اثبات ادامهدار بودن روند تحصیل، از شروط اصلی برای تأیید تمدید اقامت است.
سوالات متداول اقامت دانشجویی در ترکیه
مدارک موردنیاز برای اقامت دانشجویی در کشور ترکیه چیست؟
پاسپورت، عکس، ترجمه مدارک تحصیلی، نامه پذیرش، بیمه درمانی و اثبات تمکن مالی از مدارک اصلی هستند. برخی دانشگاهها مدارک تکمیلی نیز درخواست میکنند.
مدت اعتبار اقامت تحصیلی ترکیه چقدر است؟
معمولاً یک ساله صادر میشود و تا پایان دوره تحصیل قابل تمدید است. مدت دقیق آن بسته به دانشگاه و رشته میتواند متفاوت باشد.
دلایل اصلی رد شدن اقامت تحصیلی ترکیه چیست؟
کامل نبودن مدارک یا عدم اثبات هدف واقعی تحصیل مهمترین دلایل هستند. مشکلات قبلی در ویزای توریستی نیز احتمال رد شدن را افزایش میدهد.
آیا با دریافت اقامت دانشجویی ترکیه اجازه کار دارم؟
دانشجویان در برخی مقاطع میتوانند اجازه کار پارهوقت دریافت کنند. اما اشتغال بدون مجوز قانونی ممنوع است.
هزینه دریافت اقامت تحصیلی ترکیه در سال ۲۰۲۵ چقدر است؟
هزینهها شامل مالیات اقامت، کارت کیملیک و بیمه درمانی است. رقم دقیق بسته به سن و ملیت متقاضی متفاوت خواهد بود.
آیا دانشجویان میتوانند برای خانواده خود اقامت همراه بگیرند؟
بله، اما فقط برای همسر و فرزندان زیر ۱۸ سال. سایر بستگان شامل این قانون نمیشوند.
چقدر زمان میبرد تا کارت اقامت دانشجویی (کیملیک) صادر شود؟
معمولاً بین ۳۰ تا ۶۰ روز زمان میبرد، اما ممکن است بسته به شهر کمی طولانیتر شود.
آیا امکان تبدیل اقامت دانشجویی به اقامت کاری ترکیه وجود دارد؟
بله، پس از یافتن کارفرما و دریافت مجوز کار میتوانید نوع اقامت را تغییر دهید. بسیاری از دانشجویان پس از فارغالتحصیلی از این روش استفاده میکنند.
بهترین شهرهای ترکیه برای تحصیل و اقامت دانشجویی کداماند؟
استانبول، آنکارا، ازمیر و آنتالیا از محبوبترین شهرها هستند. هرکدام از نظر هزینه و کیفیت زندگی شرایط متفاوتی دارند.
آیا پس از پایان تحصیل میتوان اقامت تحصیلی را به اقامت دائم تبدیل کرد؟
مستقیم امکان پذیر نیست، اما میتوانید پس از دریافت اقامت کاری و چند سال اقامت قانونی برای اقامت بلندمدت اقدام کنید.
منبع:
intl.bogazici.edu.tr
www.khas.edu.tr
